Verkeersbord verboden toegang in beide richtingen met onderbord ‘uitgezonderd plaatselijk verkeer’.

Een rustige straat is niet automatisch een toegelaten oefenplek: wie uitsluitend komt oefenen, valt niet onder plaatselijk verkeer.

Je oefent met je begeleider en zoekt een rustige plek. Een straat met weinig verkeer lijkt ideaal om te leren vertrekken, parkeren of keren. Maar aan de ingang staat een verbodsbord met daaronder ‘uitgezonderd plaatselijk verkeer’. Mag je daar in om te oefenen?

Alleen komen oefenen maakt je geen plaatselijk verkeer

‘Plaatselijk verkeer’ heeft een specifieke betekenis in de Wegcode. Het gaat onder meer om voertuigen van bewoners en hun bezoekers, leveringen en bepaalde andere toegelaten categorieën. Er is geen afzonderlijke uitzondering voor wie leert rijden met een begeleider. Ook rijleswagens hebben geen algemene vrijstelling.

Rijd je de straat uitsluitend in om te oefenen? Dan word je daardoor geen plaatselijk verkeer. Dat je ter plaatse blijft en de straat niet als sluiproute gebruikt, verandert daar niets aan.

Woon je zelf in de straat of ga je er daadwerkelijk iemand bezoeken, dan kan je wel onder plaatselijk verkeer vallen. Maar toegang hebben betekent uiteraard niet dat elke plek geschikt is voor elke oefening.

“Maar we hinderen toch niemand?”

Dat is een begrijpelijke gedachte. Je kiest juist een rustige plek om veilig ervaring op te doen. Toch maakt die goede bedoeling het toegangsverbod niet ongedaan. Ook wanneer je voorzichtig rijdt en niemand hindert, moet je onder een toegelaten categorie vallen om de straat binnen te mogen.

Een goede oefenplek voldoet dus aan twee voorwaarden: je kunt er veilig oefenen én je mag er rijden.

En een rijlesgever? Die is daar toch aan het werk?

De nieuwe Code van de openbare weg levert op dat vlak een interessante formulering op. In de toekomstige definitie van plaatselijk verkeer staan ook “de voertuigen die dienen voor een werk op die openbare weg”.

Een rijlesgever zou kunnen denken: lesgeven is mijn werk, en dat doe ik op die weg…

Een creatieve redenering, maar juridisch geen stevige basis. De tekst bevat geen uitdrukkelijke uitzondering voor rijlessen. Daaruit afleiden dat elke rijleswagen toegang krijgt omdat de lesgever er zijn beroep uitoefent, is een te ruime en onzekere interpretatie.

De nieuwe verkeersreglementen treden volgens de huidige planning op 1 juni 2027 in werking. Tot dan blijven de huidige regels gelden.

Ruimte voor begrip vanuit de handhaving

De zoektocht naar rustige oefenplaatsen is begrijpelijk. Een begeleider of rijlesgever die een overzichtelijke omgeving kiest om een leerling veilig te leren remmen of manoeuvreren, vertrekt vanuit een goede bedoeling.

Het zou waardevol zijn dat handhavers bij hun beoordeling rekening houden met het opleidingsdoel, de concrete veiligheid en de eventuele hinder voor de omgeving. Een straat als sluiproute gebruiken en er bewust een rustige oefenomgeving zoeken, zijn verschillende beweegredenen. Juridisch geeft dat laatste geen afzonderlijk toegangsrecht, maar het kan wel aanleiding zijn voor een constructief gesprek.

Kies je er als begeleider toch voor om voorbij het bord te oefenen en word je aangesproken door de politie? Leg dan rustig en eerlijk uit waarom je de plek gekozen hebt en volg de aanwijzingen. Begrip vragen kan, maar een waarschuwing in plaats van een boete is geen recht.

En de bewoners? Begrip werkt in twee richtingen

Een straat is voor een leerling een oefenomgeving, maar voor de bewoners ook de plek waar ze thuiskomen, hun kinderen spelen en ze rust verwachten. Regelmatig optrekkende, remmende of kerende voertuigen kunnen vragen of ergernis oproepen. Wat voor één leerling een korte oefening is, kan voor een bewoner de zoveelste leswagen van de dag zijn.

Omgekeerd is een openbare straat geen exclusief terrein van de bewoners. Waar oefenen toegelaten is, maakt een opmerking van een buur dat niet automatisch verboden.

Een goed contact kan veel spanning voorkomen. Luister naar concrete bezorgdheden, leg uit wat je oefent en zoek waar mogelijk afspraken over tijdstippen, duur en het vrijhouden van toegangen. Wissel ook eens van oefenplek: zo verdeel je de belasting voor de omgeving.

Zulke afspraken helpen om rekening met elkaar te houden. Ze vervangen geen verkeersregels en geven geen toegang tot een straat waar je volgens de signalisatie niet mag binnenrijden. Voor locaties die regelmatig gebruikt worden, is ook overleg met de bevoegde wegbeheerder en politie zinvol om te bekijken wat rechtmatig mogelijk is.

Achter elke positie zit een mens

Uiteindelijk ontmoeten in zo’n straat verschillende mensen elkaar: een leerling die nog vertrouwen moet opbouwen, een begeleider of lesgever die daarvoor ruimte zoekt, een bewoner die graag rustig thuiskomt en een politieagent die de regels moet handhaven.

Wie alleen vanuit zijn eigen positie kijkt, ziet al snel een hinderlijke leswagen, een lastige buur of een strenge agent. Een gesprek maakt ook de mens daarachter zichtbaar. Dat verandert de verkeersregels niet, maar kan wel veranderen hoe we met elkaar omgaan.

Info over rijlessen voor alle rijbewijzen, theoriecursussen, vormingsmomenten volgen bij Traffix: Klik hier
Boek over rijopleiding: Rijopleiding is Mensenwerk: Klik hier
Podcastreeks over rijopleiding beluisteren op Spotify: Klik hier
Voortgezette opleiding voor wie al een rijbewijs bezit: Flowdrive
Voortgezette rijopleiding voor motards: ProRiders
Terugkommoment volgen: My Generation Drive
Rijlesgever worden: Alle info
Nascholingen Code 95: Transport Academy